SQL Nasıl Öğrenilir? Adım Adım Öğrenme Yolu

Şimdi önce kısaca SQL nedir sorusundan başlayalım.

SQL, yapılandırılmış sorgu dilinin kısaltmasıdır.

Basitçe ifade etmek gerekirse SQL, veri tabanlarıyla iletişim kurmamızı sağlar, veriyi çekmek, güncellemek ve yönetmek için kullanılır. 

İlk bakışta karmaşık gibi görünebilir ama aslında SQL öğrenmek o kadar da zor değildir. SQL öğrenmeye ilk başladığında bunun çok zor olacağını düşünebilirsin, kodlama korkutucu gelebilir ama ilk sorgunu yazıp ilk fonksiyonlarını öğrendiğinde ne kadar keyifli olduğuna şaşıracaksın.

Şimdi neden SQL öğrenmelisin, bir de buna bakalım. 🧐
Hemen hemen her şirket, verilerini depolamak için bir tür SQL tabanlı veri tabanı kullanır. 

MySQL, Oracle, Microsoft SQL Server… Bunların hepsi SQL tabanlı veri tabanı yönetim sistemleridir ve bu da hemen hemen her şirkette veri tabanlarıyla verimli bir şekilde çalışmak için SQL becerilerine ihtiyaç duyulacağı anlamına gelir.

Veri analisti, iş analisti, veri bilimci ve hatta bazı proje yöneticisi rollerinde SQL aranan bir beceridir. 

Facebook gibi sosyal medya platformları bile kullanıcıları hakkındaki bilgileri depolamak ve analiz etmek için SQL kullanır. SQL bu kadar yaygın olduğundan, bu dili öğrenmek sana yeni iş fırsatları sunabilir. 

Tabii SQL kullanımını sadece teknik rollerle de sınırlamak doğru olmayabilir. SQL gerektirebilecek bazı ek işler de mevcut. 

• Dijital pazarlama: İş süreçleri hakkında uygulanabilir bilgiler bulmak için SQL sorguları kullanılabilir.
• Muhasebe: Bir işletmenin finansal verilerini toplamak ve analiz etmek için SQL kullanılabilir.
• İnsan Kaynakları (HR): Çalışan verilerini yönetmek, işe alım süreçlerini analiz etmek ve performans raporları oluşturmak için SQL sorgularıyla veri çekebilirsin.
• Satış ve İş Geliştirme: Müşteri ve satış verilerini analiz ederek fırsatları belirlemek ve iş süreçlerini optimize etmek için SQL kullanabilirsin.

Ayrıca SQL, Excel'e kıyasla daha verimli ve şeffaf bir şekilde çalışmamızı sağlar. Yazılı bir dil olduğu için yaptığımız her şey şeffaf, anlaşılması, uyarlanması ve tekrarlanması kolaydır. 

Son olarak, SQL, daha fazla içgörü elde etmeni ve daha iyi kararlar almanı mümkün kılar. Örneğin:

• Bu ürün neden daha başarılı oldu?
• Müşteriler bu ürün hakkında ne düşünüyor?
• Veriler bize ne anlatıyor?

Bu tür soruları SQL ile kolayca yanıtlayabilirsin. 

SQL’i Öğrenmek Ne Kadar Sürer?

 SQL öğrenmesi kolay mı? Hem evet hem de hayır! 🤷

Eğer programlama kavramlarına aşinaysan ve daha önce başka programlama dili/dilleri öğrendiysen, SQL'in temellerini sadece birkaç hafta içinde öğrenmen mümkün.

Eğer programlamaya tamamen yeniysen, yeni başlayanlar için hazırlanmış bir SQL eğitimini tamamlamak biraz daha uzun sürebilir.

Her iki durumda da SQL’i öğrenme yolculuğunu hızlandırmanın en iyi yolu projeler üzerinde çalışmaktır.

Temel bilgileri öğrendikten sonra, SQL kullanımını içeren küçük bir proje bulabilir ve bunun için kod yazabilirsin. 

Bilgin artırdıkça giderek daha büyük projeler üzerinde çalışabilirsin.

SQL Öğrenirken Yardım Nereden Alınır?

SQL öğrenirken takılıp kalacağın zamanlar kaçınılmaz. 🫢Bu durumda göz atabileceğin birkaç kaynak mevcut. 

Aslında bu sorunun cevabı yapay zeka aracının yaygınlaşmasıyla birlikte değişti ancak öneride bulunacağımız siteler hala daha bu alandaki uzmanlar tarafından sıklıkla ziyaret ediliyor. 

• Stack Overflow – SQL ve diğer birçok konuyu kapsayan, programcılar için bir tartışma sitesi.
• Quora – Daha kavramsal sorular sorabileceğiniz bir soru-cevap sitesi.
• Reddit – Reddit'te r/SQL gibi alt forumlarda takılan hatırı sayılır bir programcı topluluğu var.

ve tabii ki GitHub Copilot... Copilot, Visual Studio Code gibi çeşitli entegre geliştirme ortamları (IDE'ler) için bir eklentidir ve kod önerilerinde bulunarak SQL ile ilgili sana yardımcı olabilir.

Ayrıca ChatGPT gibi yapay zeka araçlarına SQL hakkında genel sorular sormayı da deneyebilirsin. 

Şimdi bir sonraki konumuza SQL öğrenme adımlarına geçelim.

SQL Nasıl Öğrenilir? 

1. Adım: Motivasyonunu Belirle

“Uygun şekilde belirlenmiş bir hedef, yarı yarıya ulaşılmıştır.” derler. SQL öğrenmeye başlamadan önce, motivasyonunu ve hedefini belirlemen önemli. 

SQL'in mevcut işinle veya hedeflediğin kariyer yoluyla nasıl örtüştüğü üzerine düşünmelisin. Kendine şu soruları sorabilirsin:

• SQL öğrenerek hangi somut sonuçlara ulaşmayı umuyorum?
• SQL ile çalışmanın hangi yönleri beni en çok heyecanlandırıyor?
• SQL öğrendikten sonra kariyerimde nerelerde kullanacağım?

Bu sorular üzerinde düşünmek, hedeflerini netleştirebilir ve öğrenmeye olan bağlılığını güçlendirebilir. Bu sana nereden başladığını, şu anda nerede olduğunu ve ne kadar ileri gitmen gerektiğini belirlemene yardımcı olur.

2. Adım: Ortam Seç

Piyasada birçok farklı SQL türü var fakat temelde hepsi neredeyse aynı. Sadece sözdizimlerinde (syntax) küçük farklar bulunur. Bunları aynı dili konuşan ama farklı aksanlara sahip kişiler gibi düşünebilirsin. 

PostgreSQL, MySQL, SQLite ya da Google BigQuery gibi seçenekler oldukça yaygın. 

Aslında hangisini seçtiğin çok önemli değil, bir tanesini seçebilir, SQL’in temellerini öğrenmeye başlayabilir ve pratik yapabilirsin. 

SQL mantığını öğrendikten sonra başka bir ortama geçmek zaten çok kolay olacaktır.

Biz yine de buraya yeni başlayanlar için önerilenleri bırakıyoruz:

• PostgreSQL ve MySQL en yaygın kullanılanlar
• SQLite kurulumu çok kolay
• Google BigQuery ise tarayıcıdan çalıştığı için kurulum gerektirmez

3. Adım: Temelleri Öğren

SQL öğrenirken ilk hedefin, veriye doğru soruyu nasıl soracağını öğrenmek olmalı. 

Bunun için de SQL’in temel yapı taşları olan “Büyük Altılı (Big Six)” olarak adlandırılan komutları öğrenmen yeterli. 

Bu komutlar SQL’de yazacağın sorguların çok büyük bir kısmını oluşturduğu için SQL öğrenmenin ilk adımında bulunuyorlar. Bu komutları öğrendiğinde SQL’deki temel sorgu mantığını büyük ölçüde çözmüş olursun.

• SELECT – Kolonları seçmek için
• FROM – Tabloyu belirtmek için
• WHERE – Satırları filtrelemek için
• GROUP BY – Veriyi gruplamak için
• HAVING – Gruplanmış veriyi filtrelemek için
• ORDER BY – Sonuçları sıralamak için
   

4. Adım: SQL JOIN Mantığını Öğren

SQL komutlarından sonra öğrenmen gereken en önemli konu JOIN’lerdir.

JOIN, iki veya daha fazla tablodan satırları aralarındaki ilişkili bir sütuna göre birleştiren bir veri tabanı işlemidir. 

Birden fazla tablodan tek bir sonuç kümesi oluşturmana olanak tanır ve çeşitli tablolara dağılmış verileri almanın ve aralarında ilişkiler kurmanın bir yolunu sunar.

5. Adım: Pratik Yap

Tüm öğrenme sürecinde pasif öğrenmeden kaçınmalısın. 🙂‍↔️

Sadece video izlemek veya blog yazısı okumak yeterli değil, özellikle böyle teknik bir konu için. 

Günde 20 dakika uygulamalı pratik bile çok şey değiştirebilir. 

Pratik için SQL alıştırma platformlarını kullanabilirsin. 

SQLZoo

SQLZoo, adım adım rehberli eğitimler ve alıştırmalar aracılığıyla SQL temellerini öğrenmeye odaklanır. 

SQLZoo, temelden karmaşık sorgulara kadar, çoklu tablo birleştirmeleri ve pencere fonksiyonları gibi çeşitli SQL ile ilgili konuları içerir.

Kullanıcılar SQLZoo'da sorgularını çalıştırdıklarında, kodları hakkında anında geri bildirim alırlar. Böylece hatalarını anında görebilir, çözümü üzerinde düşünebilirsin.

SQLZoo tamamen tarayıcı tabanlıdır ve herhangi bir kurulum gerektirmez. :)

LeetCode

LeetCode'un SQL bölümü, gerçek dünya senaryolarını taklit eden SQL problemlerini çözmeye odaklanır. 

Teknik mülakatlara hazırlanan veya yüksek talep gören, performansa dayalı roller için SQL becerilerini geliştirmek isteyen profesyoneller ve öğrenciler için özel olarak tasarlanmıştır.

Ayrıca platformun liderlik tabloları ve performans karşılaştırma özellikleri, kullanıcıların becerilerini diğerleriyle karşılaştırmalarına olanak tanır.

HackerRank

HackerRank, oyunlaştırılmış bir deneyimi pratik bir yaklaşımla birleştirerek, pratik bir beceri seti oluşturmaya odaklanır.

HackerRank’teki sorular, finans, sağlık ve e-ticaret gibi sektörlerde karşılaşılan gerçek iş senaryolarını içerir. Günün sonunda SQL’in pratik kullanımını öğrenmiş olursun.

Oyunlaştırılmış yapı (liderlik tabloları, rozetler ve yarışmalar) öğrenmeyi daha motive edici ve sürdürülebilir hale getirir…🎲

DataLemur

Data Lemur, gerçek dünyadaki analitik görevleri simüle eden SQL problemlerine odaklanan, tamamen tarayıcı tabanlı bir platformdur. 

Kullanıcıların teknik yeterliliklerini ve eleştirel düşünme becerilerini test etmek ve gerçek dünya veri analizi senaryolarına göre hazırlanmış sorular aracılığıyla SQL pratiği yapmalarına yardımcı olmak için tasarlanmıştır.

DataLemur alternatif çözümler de dahil olmak üzere çözümün ayrıntılı açıklamalarını sunar. 

Ayrıca problemleri zorluk derecesine göre düzenleyerek kullanıcıların daha basit sorgularla başlayıp daha karmaşık zorluklara doğru ilerlemelerini sağlar.

Claude.AI

SQL öğrenmek için yapay zeka araçlarından da yardım alabilirsin. Biz burada Claude’ı ele aldık ancak ChatGPT gibi diğer araçları da kullanarak SQL becerilerini geliştirmek için yardım alabilirsin. 

6. Adım: Kendi SQL Projelerini Oluştur

Bol bol pratik yaptıktan, örnek projeler üzerinde çalıştıktan sonra kendi projelerini oluşturmanın zamanı geldi. Gerçek dünya veri kümeleriyle kendi başına çalışmak oldukça önemli. Peki ama nereden başlamalı?

1. Eski projelerini büyüt

Daha önce yaptığın SQL projelerine yeni tablolar ekleyebilir, daha karmaşık JOIN’ler kurabilir, alt sorgular ve window function’lar kullanarak projeni bir üst seviyeye taşıyabilirsin.

2. Hazır proje listelerinden ilham al
“Yeni Başlayanlar için 10 SQL Proje Fikri” gibi derlenmiş içeriklerini inceleyebilirsin. Aynı projeyi birebir yapmak yerine senaryoyu değiştirerek kendine uyarlamaya çalışmak güzel bir yöntem olabilir. 

3. SQL yarışmalarıyla kendini test et
HackerRank, LeetCode, StrataScratch gibi platformlarda gerçek zamanlı SQL soruları çözerek farklı senaryolarla karşılaşabilirsin.

4. Sektöre özel veri setleriyle çalış
E-ticaret, finans, sağlık veya pazarlama verilerini analiz ederek “bu veriden iş için ne çıkar?” sorusuna cevap üretebilirsin.

5. Gerçek dünya senaryolarını taklit et
Bir şirketin sipariş sistemi, abonelik modeli veya kullanıcı davranışlarını içeren bir veri tabanı kurgulayabilir ve bu yapı üzerinden analizler yapabilirsin.

7. SQL’i başka araçlarla birleştir
SQL + Python, SQL + Power BI veya SQL + Tableau kullanarak uçtan uca veri projeleri geliştirmen oldukça yararlı olacaktır.
 

7. Adım: SQL Alanındaki Uzmanları Takip Et

Herhangi bir programlama dili ile çalışırken sekördeki uzmanları takip etmek yeni haberler veya pratik uygulamaları görmek için harika bir yöntem. Takip edebileceğin birkaç uzmanı şöyle listeledik;

1. Barr Moses

📍 Linkedin hesabı 

Barr Moses, Monte Carlo’nun CEO’su ve kurucu ortağı. Monte Carlo, veri güvenilirliği alanında faaliyet gösteren ve sektörün ilk Data Observability (Veri Gözlemlenebilirliği) platformunu geliştiren şirkettir. 

Barr Moses sektördeki hem soft becerilerini hem de teknik ipuçlarını genellikle Linkedin hesabından paylaşıyor. Linkedin dışında Barr Moses’i x hesabından da takip edebilirsin. 

2. Ben Rogojan

📍 Linkedin hesabı

Ben Rogojan veri dünyasının en popüler içerik üreticilerinden birisi. Linkedin’de 44 binden fazla takipçiye ve YouTube kanalında yaklaşık 50 bin abonesi var. 

Eğer ki veri ve veri mühendisliğine nasıl girileceğine dair en güncel ipuçlarını takip etmek istiyorsan Ben’in hesabı takip etmek için gayet keyifli bir hesap. 

Ben’in diğer içeriklerini Medium, Twitter üzerinden takip edebilir veya bültenine abone olabilirsin. 

3. Bruno Aziza

📍 Linkedin hesabı

Bruno Aziza, büyük veri ve analitik dünyasındaki popüler bir diğer isim. Son 10 yılı aşkın süredir Microsoft, Oracle ve en son Google gibi dünya çapında şirketlerde ekipleri yönetmiş, 10’dan fazla ürünün hayata geçirilmesine liderlik etmiştir. Google Cloud’ta Data & Analytics Başkanı olarak görev almıştır.

Bruno’nun YouTube kanalında her hafta yapay zeka, veri ve analitik alanındaki en önemli gelişmeleri takip edebilir; Medium ve Twitter hesapları üzerinden güncel haberler ve sektör trendlerinden haberdar olabilirsin.

4. Brent Ozar

📍 Linkedin hesabı

Brent Ozar, SQL Server performansı ve veri tabanı yönetimi alanında dünya çapında tanınan bir uzman. Brent Ozar Unlimited’ın kurucu ortağı ve yavaş çalışan SQL Server sistemlerini analiz etme ve iyileştirme konusunda uzmanlaşmıştır.

Ayrıca yaygın olarak kullanılan sp_Blitz ve sp_BlitzIndex gibi açık kaynak SQL Server araçlarının geliştiricisidir.

Blogları, eğitimleri ve videolarıyla DBA ve SQL geliştiricileri için önemli bir kaynaktır.

Şimdi biraz da türkiye’den uzmanlara bakalım;

5. Ömer Çolakoğlu

📍 Linkedin hesabı

Ömer Çolakoğlu, SQL ve veri tabanı teknolojileri alanında bir uzman. 

Linkedin’deki SQL Server, sorgu optimizasyonu ve gerçek hayat senaryolarına dayalı pratik çözümler üzerine paylaşımları takip etmeye değer. Ayrıca birçok eğitimi de youtube kanalımda yayınlıyor. Buradan bu videoları bulabilirsin.

6. Mustafa BOLAT 

📍 Linkedin hesabı

Mustafa Bolat, SQL, veri analitiği ve iş zekası alanlarında uzman bir eğitmen. LinkedIn’deki SQL, Power BI, Excel, Python ve Yapay Zeka odaklı, gerçek hayat senaryolarına dayanan pratik paylaşımları oldukça keyifli.

7. Cihan Özhan

📍 Linkedin hesabı

Cihan Özhan, AI Security, siber güvenlik ve veri tabanı teknolojileri alanlarında uzman bir araştırmacı, geliştirici ve girişimci. 

20 yılı aşan program geliştirme, yazılım ve siber güvenlik tecrübesi olan Cihan Özhan, 15 yıldır Udemy'de 135.000'den fazla öğrenciye online dersler verdi.

Linkedin hesabında Oracle, SQL Server, PostgreSQL ve MongoDB gibi veri tabanı teknolojileriyle ilgili bilgi birikimini takipçileriyle paylaşıyor.

8. Adım: SQL Bootcamp veya Eğitim Programlarını takip et

Hala duymayanlar varsa bootcamp, kısa sürede ve yoğun şekilde bir konuya odaklanarak öğrenmeni sağlayan eğitim programıdır. Sıkıcı teorilerle uğraşmak yerine pratik, proje odaklı ve hızlı bir şekilde beceri kazanırsın.

SQL Bootcamp de veri tabanlarını tanımaktan basit ve karmaşık sorgular yazmaya kadar tüm temel SQL becerilerini kapsayan bir eğitimdir.

Bootcamp programlarına katılarak öğrenmeyi doğrudan uygulama üzerinden yapabilirsin. 

Eğer sen de SQL öğrenmeye başlamak istiyorsan, ücretsiz SQL Bootcamp’lerimize göz atabilirsin. 👀

9. Adım: Temellerin ötesine geçmek

Bu adım daha ileri seviye SQL konularını kapsar ve doğal olarak zamanla gelişen bir süreçtir. 

En yaygın ileri seviye konular şöyle;

• Alt sorgular (Subqueries) - Bir sorgunun içinde başka bir sorgu kullanarak, ana sorguya girdi sağlayan ara sonuçlar üretmeyi sağlar.
• Window Functions - Veriyi gruplamadan bozmadan sıralama, kümülatif toplam, yüzdelik pay ve karşılaştırmalı hesaplamalar yapmaya olanak tanır.
• CTE (Common Table Expressions) - Karmaşık SQL sorgularını daha okunabilir, yönetilebilir ve tekrar kullanılabilir parçalara ayırmak için kullanılan geçici sorgu yapılarıdır.

Bu üç konu bile SQL’de seni oldukça ileri bir seviyeye taşır. Ayrıca teknik mülakatlarda da sıklıkla sorulurlar.

Umarız yukarıda listelediğimiz adımlardan fayda görebilirsin. Düzenli pratik ise bizce buradaki en önemli konu. Keyifli öğrenme sürecin olsun. Takıldığın her adımda Coderspace yanında! 💜